Abdulhamit Avşar

  "Türkistan topraklarında bir er gibi savaşırken toprağa düşmesinin 92. yıldönümü anısına" Bilindiği gibi Enver Paşa, Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra İttihat ve Terakki’nin diğer önde gelenleriyle birlikte Türkiye’den ayrılmıştı. Enver Paşa’nın bu tarihten sonraki hayatı hakkında, gerek yurt içinde gerekse yurt dışında çeşitli eserler yazılmıştır. İşte bunlardan birisi de Japon tarihçi Prof. Dr. Masayuki Yamauchi tarafından kaleme alınan “Hoşnut Olamamış Adam – Enver Paşa, Türkiye’den Türkistan’a” adlı eserdir. Bağlam Yayınları tarafından neşredilen kitap, başta Türk Tarih Kurumu olmak üzere, çeşitli ülkelerin arşivlerinden yararlanılarak yazılmış. Daha da önemlisi, Enver Paşa ve yakın arkadaşlarının mektupları temel olarak alındığından, bizlere bu dönemdeki faaliyetlerle ilgili birinci el kaynaklar sunması ve olayların bizzat yaşayanlar tarafından nasıl değerlendirildiğini göstermesi bakımından oldukça yararlı. İşte biz de bu yazıda, adı geçen kitabı esas alarak, Enver ...

Kayseri'de Uygurlar -Eratna Devleti’nden Günümüze- Anadolunun, Selçuklular ile başlayıp Osmanlılarla devam eden ve –hatta- günümüze kadar uzanan tarihi boyunca Orta Asya Türkleri ile ilişkilerinin özel bir yeri vardır. Yüzyıllar boyunca, Oğuzlar başta olmak üzere, hemen hemen her Türk kavminden insanlar Anadolu’ya yerleşmişlerdir. Denilebilir ki, Orta Asya Anadolu için bir tür beşeri kaynak rolü oynamıştır. Bu bağlamda, sayısal olarak daha az da olsalar, bugünkü Orta Asya coğrafyasından farklı bir çok Türk boyu da Anadolu’nun yeniden inşasında çeşitli katkılarda bulunmuşlardır. Öyle ki, bugün bile kendi boy ve coğrafya adlarıyla varlıklarını devam ettiren çeşitli Orta Asya Türkleri’nin izlerine rastlamak mümkündür. İznik’teki Selçuklular döneminden kalma Kırgız türbesi, daha sonraki yüzyıllara Anadolu’nun çeşitli bölgelerine dağılmış Özbek tekkeleri, Tarsus’taki Türkistan şehitliği gibi... [1] Fakat bunların arasında en dikkate değer olanı, şüphesiz Uygur Türkleri ve Kayseri coğra...

İstiklal Savaşı’na Farklı Bir Bakış -Milli Mücadele Dönemi’nde Türkiye-Türkistan İlişkileri- “Ve Türkistanlı Hacı Ahmet, kısık gözleri, seyrek sakalı, hafif makinalı tüfeğiyle dağlarda bir başına dolaştı. Ve sabahleyin ve öğle sıcağında ve akşamüstü ve ayışığında ve yıldız alacasında geceleyin, ne zaman sıkışsa bizimkiler, peyda oluverdi, yerden biter gibi o. Ve ateş etti ve düşmanı dağıttı ve kayboldu dağlarda yine. Nazım HİKMET “Kuvayi Milliye Destanı’ndan” [1] İstiklal Savaşı dönemi Türkiye Türkistan ilişkileri, o devrin üzerinde çok fazla durulmamış konularından birisidir. Bu hususla ilgili en dikkat çekici çalışma Türkistanlı araştırmacı Çağatay Koçar’ın XI. Türk Tarih Kongresi’ne sunduğu “Çukurova’nın Kurtuluşu’na İştirak Eden Türkistanlılar” konulu bir tebliğidir. [2] Ancak tebliğ, konuya sınırlı bir çerçeveden bakmakta ve Çukurova Milli Mücadelesi sırasında gösterdiği kahramanlıklarla ünlenen Hacı Yoldaş üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bunun dışında ise, yalnızc...